Ordenagailuen parteak

Plaka nagusia

Txartel nagusia, ama plaka edo plaka nagusia ordenagailua bezalako sistema elektroniko konplexu bat osatzen duen plaka da. Ordenagailu barneko hardwarea elkar lotzen dituen plaka da. Ohiko ordenagailu bat eraikitzeko mikroprozesagailua, memoria eta beste oinarrizko osagai batzuk txertatzen dira ama plakan. Bi zatitan banatzen da, iparraldeko zubia(northbridge) eta hegoaldeko zubia(southbridge). Lehenengoak mikroprozesadorearen, RAM memoriaren eta grafikoak prozesatzeko unitatearen artean interkonexioaren kudeaketa egiten du; eta bigarrenak, periferikoen eta biltegiratze gailuen artean, diska gogorra edota disko-optiko unitatea bezala. Xaflaz eginik dago eta kutxa baten barruan instalatuta dago eta hor hainbat motako atakak ditu, edozein barne-konektore edota kanpo-konektore konektatzeko eta beste entxufe ditu zerbait instalatzeko nahia baldin badago.

Datu-Busa

Datu-busa ordenagailu baten barruan datu eta informazio garrantzitsua garraiatzeko gailu bat da. Informatikari dagokionez, busa memorian datuak kargatuz funtzionatzen duen kable sorta bat da, prozesamenduko Unitate Nagusira edo PUZ batera eramateko… Hainbat motatako busak daude.

Prozesadorea

Prozesadorea (PUZ, Central Processing Unit) gure PCaren osagairik garrantzitsuena da. Sistemaren funtzionamendu osoaren garuna izatea du eginkizun, eta gure taldeak egiten dituen zeregin guztiak zuzentzeaz arduratzen da.

BIOS

BIOS informatikan edo konputazioan, oinarrizko irteera eta ikus-entzunezko sistema interfaze kode bat da, non sistema eragilea RAM memoriaren barruan aurkitu eta kargatzen den. Ordenagailua piztean, BIOS automatikoki kargatzen da memoria nagusitik, eta hori mikroprozesuaren bidez egiten da (ordenagailu batzuek ROM memoriatik egiten dute oraindik, bioak hasteko). Argibide bat Post fase honetan hasten da (Power On Self Test), sistema eragilearen hasierako kodea bilatzen du (bootstrap) bigarren mailako memorian, kargatzen du eta, ondoren, ordenagailuaren kontrola sistema eragilera pasatzen du.

Bero-disipatzailea

Disipadore bat osagai elektroniko batzuen tenperatura jaisteko erabiltzen den tresna bat da. Bere funtzionamendua termodinamikaren zero legean oinarritzen da, airera barreiatu nahi den zati beroaren beroa transferituz.

Sata kablea

Interfaze honek, informatikaren eremuan, oinarrizko plakaren (ama plaka edo motherboard ere deitua) eta biltegiratzeko hainbat gailuren (disko optikoko unitate bat edo disko zurrun edo gogorreko unitate bat, adibidez) artean informazioa transferitzea ahalbidetzen du.

Ausazko sarbidearen memoria (RAM)

Ordenagailuaren epe laburreko memoria da. Bere funtzio nagusia, ordenagailuan irekitako aplikazio bakoitzean daukazun informazioa gogoraraztea da, hau piztuta dagoen bitartean. Epe laburreko memoria honek ordenagailua piztuta dagoenean bakarrik eragiten du.

Irakurketa bakarreko memoria (ROM)

ROM memoria ez da memoria aldakorra: ROMean biltegiratutako programak ez dira galtzen ordenagailua itzaltzean, baizik eta ROM txipetan inprimatuta mantentzen dira existitzen diren bitartean. Gainera, ROM memoria, izenak dioen bezala, irakurketa bakarreko memoria da; hau da, ROM txipetan biltegiratutako programak honako hauek dira:

Buruz egindako katxea

Katxea prozesamendu-unitate zentralaren (PUZ) eta ausazko sarbide-memoriaren (RAM) artean dagoen memoria bat da, datu-trukea bizkortzeko. Antzera, software-katxeaz hitz egiten dugunean, datuak espazio motelago batetik kalkulatuta edo kopiatuta dituen memoria-espazio batez ari gara.

Disko gogorreko unitatea/egoera solidoa

Disko gogorra: Disko gogor bat datuak modu ez-lurrunkorrean biltegiratzeko gailu bat da, hau da, datu digitalak gordetzeko grabazio sistema magnetiko bat erabiltzen du. Horrela, posible da grabatutako informazioa euskarri iraunkor batean mantentzea (horregatik ez da lurrunkorra).

Disko egoera solidoa: Memoria ez lurrunkorra du, ohiko disko gogorreko unitateen plater birakarien eta buruaren ordez. Pieza mugikorrik ez duenez, egoera solidoko unitate batek bilaketa denbora, latentzia eta beste batzuk erabat murrizten ditu, horrela disko gogor magnetikoetatik bereiziz.

CD-ROM irakurgailua

CD irakurgailua, CD erreproduzigailua ere deitua, gailu optiko bat da, disko horietako informazioa irakurtzeko laser bat erabiliz audio, bideo, datu eta abarren CDak erreproduzitzeko gai dena. Disko trinkoa birarazten duen motorra, eta burua erradialki mugitzen duena.

Sareko txartela

Sareko txartelak sare berean konektatuta dauden beste ekipoei bidaltzen dien informazioa edo datuak prestatzeaz, transferitzeaz eta kontrolatzeaz arduratzen dira; ez dira ordenagailuak bakarrik, inprimagailuak eta kanpoko disko gogorrak ere konexio bat ezar dezakete.

Txartel grafikoa

Osagai baten txartel grafikoa edo bideo-txartela, PCaren oinarri-plakan integratuta datorrena edo zati batean instalatzen dena, haren gaitasunak handitzeko. Zehazki, ordenagailuan erreproduzitzen ari diren bideoarekin eta irudiekin lotutako datuak prozesatzeko erabiltzen da txartel hau.

Elikadura-iturria

PCaren elikadura-iturri baten funtziorik funtsezkoena korronte alternoa (AC) korronte jarraitu (DC) bihurtzea da. Antzinako iturriek korronte alternoa korronte zuzeneko hainbat tentsio bihurtzen zuten aldi berean.

photo-1606850028922-d90aba1165c3